De laatste wens

Mijn vriendin Yolande is ziek, erg ziek.

Ze heeft een maand of 10 gevochten.  Begin dit jaar hoorde ze dat ze Non Hodgkin had. Maar als positieve kanttekening werd haar verteld dat het een goed te behandelen vorm was.

Yolande ging de strijd aan, ze kreeg chemokuren. Behalve dat de kuren weinig uitrichtten kreeg ze met steeds meer ellende te kampen.

Ze werd regelmatig in het ziekenhuis opgenomen met hartklachten, koorts of pijn.  Ze slikte prednison en morfine. Ze werd kaal en ze was misselijk.

Haar galblaas liet het afweten en ze kreeg een slang in haar zij met een zak eraan om het galvocht af te voeren.  Er kwam nog een slang met een zak bij voor de lever. 

Ze kreeg uitdrogingsverschijnselen en ze kreeg vocht via een infuus.

Ze kreeg een andere chemokuur,  afgelopen maandag begon ze een vijfdaagse kuur. Vorige week was ik bij haar, voordat de kuur begon. Ze was helder en rustig. Ze had namelijk de euthanasiepapieren getekend. Ze had het gevoel dat ze hierdoor de controle over haar eigen leven weer een beetje terugkreeg. Zij en zij alleen zou beslissen wanneer het genoeg was, zij zou zelf het moment aangeven waarop ze zich gewonnen zou geven.

Deze laatste kuur was heel zwaar. Dinsdag was ik bij haar, ze was wat matter dan zondag maar goed aanspreekbaar. Ik was woensdag bij haar en ze was moe, ze viel aldoor in slaap en zag er veel zieker uit dan de dag tevoren.

Gisteren kreeg ik bericht van haar man dat het heel slecht ging, haar kinderen, moeder en zuster waren al bij haar, ik ben ook onmiddellijk naar het ziekenhuis vertrokken.

Ze sprak af en toe wat onsamenhangend, maar ze wist donders goed wat er gebeurde en wat er aan de hand was.  Ze heeft in haar leven heel wat honden in laten slapen omdat ze geen hondswaardig bestaan meer hadden. We kennen allebei het grote verdriet als je een geliefd huisdier moet laten gaan. Je doet het wel, je neemt die beslissing, uit liefde.

Daar hadden we het begin van de week nog over gehad, over de dieren die in ons leven geweest zijn en die allemaal nog een plekje in ons hart hebben.

Gisteren klemde Yolande zich aan me vast en zei: "ik ga net als onze hondjes".

Daar vertrouwde ze op. Ze had eerst de dokter vertrouwd die zei dat haar ziekte goed te genezen was, hij had erbij gezegd dat hij niets kon garanderen, maar hij was optimistisch. Zijn houding gaf haar de kracht en de moed om deze zware strijd aan te gaan.

Ze heeft de strijd verloren, ze wordt niet meer beter. Dat weten wij en dat weet zij.

Gisteren zaten we allemaal om haar bed en de oncoloog kwam vertellen hoe het ervoor stond.

Hij vertelde ook dat ze niet veel had aan de euthanasieverklaring omdat ze in war was.

Yolande werd boos, heel boos. Ze kon het niet goed verwoorden, maar ze zei "belazerd".

Ze bedoelde dat ze zich belazerd voelde, door de dokter die de situatie misschien wat te zonnig had voorgesteld en ze voelde zich belazerd omdat de euthanasieverklaring, die haar begin van de week nog zoveel rust had gegeven, niets waard was nu ze hem nodig had.

Ze kan helemaal het tijdstip niet bepalen, ze krijgt nu morfine. Dat is een pijnstiller.  Dat is niet eens palliatieve sedatie. Ze heeft al veel morfine gehad, dus er is een steeds hogere dosis nodig. Morfine kan de pijn en benauwdheid onderdrukken. Van de morfine gaat ze niet slapen, al die morfine kan leiden tot hallucinatoire verwardheid, dit heet een delier.

Voor sedatie is een ander middel nodig, bij sedatie wordt het bewustzijn zodanig verlaagd dat ze de pijn en eventuele benauwdheid niet meer bewust ervaart.

Een arts hoort te zorgen voor een goede sedatie in de laatste levensfase, dat is geen euthanasie.

Ze had gehoopt dat de verklaring die ze eerder deze week heeft getekend de garantie was dat er een eind aan haar lijden zou komen als zij de tijd daarvoor gekomen was. De dokter vond haar "in de war" en kon daarom niet aan haar verzoek voldoen. 

Yolande is doodziek, ze wil en ze kan niet meer en ze voelt zich belazerd. Omdat haar laatste wens toch niet gerespecteerd wordt.

Yolande heeft genoeg, heeft teveel geleden. Ze verdient het dat er naar haar wens gehandeld wordt.