Scheidingspijn

Sotto voce

Zoveel soorten van verdriet
ik noem ze niet.
Maar één, het afstand doen en scheiden.
En niet het snijden doet zo'n pijn,
maar het afgesneden zijn.

M. Vasalis, uit de bundel "Vergezichten en Gezichten".

Toen mijn werkgever mij vijf jaar geleden liet weten dat ik tengevolge van de crisis overbodig was geworden in zijn bedrijf en dat mijn volgende carrièrestap de WW was, koos ik weer voor het ondernemerschap. 

In het jaar tussen ontslag en de inschrijving van Marianne Croes Advies in de Kamer van Koophandel heb ik, ter vergroting van mijn dienstenpakket, de opleiding Financieel Echtscheidings Adviseur gevolgd.

Een pittige opleiding, gericht op het ontvlechten van de gezamenlijke financiële huishouding van twee partners.

Daar komt nogal wat bij kijken. De cursus is voornamelijk gericht op vermogensverdelingen, ouderschapsplannen, verdeling van pensioenen en alimentatieberekeningen.

Het is een uitdaging voor al die zaken een oplossing te vinden waar beide partijen tevreden mee zijn. Een scheiding is al pijnlijk genoeg, dan is het prettig een onafhankelijk persoon te hebben die je helpt met de praktische rompslomp.

NLP

Bij deze cursus hoort ook een aantal NLP dagen (Neuro Linguïstisch Programmeren). Ik vond dat geweldig, psychologie heeft altijd mijn interesse gehad en NLP is uitermate boeiend en doeltreffend.

Ik vond dat ik na deze opleiding en als ervaringsdeskundige voldoende toegerust was de scheidende, verdrietige en boze klanten met kennis, begrip en troost de weg te wijzen door het administratieve doolhof dat een echtscheiding nu eenmaal is.

Rouwcurve

Door een echtscheiding kom je in een rouwproces terecht. Volgens het boekje dien je 5 fases te doorlopen, 

1. ontkenning
2. boosheid
3. onderhandelen en vechten
4. depressie
5. aanvaarding

Verschillende soorten echtscheiding

De "het boek is uit scheiding"

Het komt voor dat echtelieden elkaar, soms na veel jaren huwelijk,  niets meer te melden hebben. Daar heb ik ervaring mee, mijn tweede scheiding was een "het boek is uit scheiding". De laatste jaren van het huwelijk heb ik het boek meermalen herlezen in de hoop nog iets tegen te komen wat me bij de eerste lezingen ontgaan was. Uiteindelijk heb ik, na een lange en zware periode van twijfel, schuldgevoel en angst voor de toekomst toch moeten besluiten het boek dicht te slaan.

Het grote probleem bij de éénzijdige "het boek is uit scheidingen" is dat de andere partner het boek nog helemaal niet uit heeft, dat de ander nog wel wat hoofdstukken wil lezen en herlezen. die partner zit dan in een andere fase van de rouwcurve. Dan komt er een moeilijke periode aan, degene die besluit dat het boek uit is kan best al in fase 4 zitten (vergis je touwens niet in de impact van een scheiding op de beslisser). Maar degene die het besluit te horen krijgt moet nog aan fase 1 beginnen. Wat ik zelf het moeilijkste vond was de wetenschap dat ik niet alleen over mijn eigen leven en toekomst besliste maar ook over die van een ander.

Hoe moeilijk en hoe pijnlijk ook, toch zijn dit de scheidingen die het beste te begeleiden zijn. Over het algemeen is er naast het verdriet en schuldgevoel nog sprake van liefde en respect. Bij deze scheidingen kunnen de beide partners en hun adviseur en/of mediator vaak prima toewerken naar voor beide partijen zo goed mogelijke oplossingen. Natuurlijk wordt er wel eens gevloekt en gehuild, maar als je de gesprekken goed leidt komt dat wel goed.

De "bedrogen en voorgelogen scheiding"

In het effect van de tweede soort scheiding op mij heb ik me vergist, die kan en wil ik niet doen. Dat is de "ikbenbedrogenenbelazerdscheiding". Mijn eerste scheiding was er zo één. Ik was nog heel jong, net getrouwd, mijn man was het centrum van mijn bestaan, zondermeer de liefde van mijn leven. We keken uit naar een mooie toekomst, we woonden op een etage aan een gracht in Amsterdam vlakbij de Magere Brug, we hadden alletwee een baan en een leuke vriendenkring. Kortom het leven was zoals het moet zijn als je jong bent, vol vertrouwen in elkaar en in de toekomst.

Tot de dag dat mijn man een andere vrouw ontmoette, ze was tijdelijk in Nederland, ze kwam uit het buitenland en om te voorkomen dat zij zich eenzaam zou voelen in dit vreemde land met deze vreemde taal, was ze steeds vaker bij ons. We draafden het hele land door om haar allerlei toeristische plekken te laten zien. Ik was jong, maar niet gek, hooguit wat naief en te goed van vertrouwen. Ik wist dat er wat gebeurde tussen die twee, vroeg er ook naar. Het wat geïrriteerde antwoord was dat ik ziekelijk jaloers was en dat ze van elkaar hielden als broer en zus, ik wilde het zo graag geloven, wilde hem zo graag vertrouwen maar ik werd steeds angstiger, slanker ook trouwens. Dat was een bijkomend voordeel. Toen ik op een dag volkomen onverwacht thuiskwam, waren zij daar ook. Hij en Zij, in een houding waarvan ik meteen dacht: "ik ga goed om met mijn broer, maar dat doen we nooit".

Kortom, na een voor mij verbijsterende periode, zijn wij gescheiden, zijn zij getrouwd en ging zij terug naar haar vaderland met wel een heel bijzonder souvenir, mijn exman. Mij achterlatend zonder huis, zonder baan (onze etage was van mijn werkgever en daar moest ik uit) , zonder zelfvertrouwen maar wel met een maatje 34, dat dan weer wel. En met een levenslange aversie tegen de Keukenhof en Madurodam.

Het is allang geleden en ik ben er ook allang overheen, ik heb er zelfs decennia lang amper aan gedacht,tot ik mensen aan tafel kreeg met een "ikbenbedrogenenbelazerdscheding" en sinds ik via social media weer geconfronteerd ben met dat deel van mijn verleden. 

De wond van het bedrogen en voorgelogen zijn heelt blijkbaar nooit helemaal. De pijn van een klant in zo'n situatie wordt mijn pijn en ik word boos op de bedrieger. Raar, ik ben zelf allang niet meer boos op mijn exman, maar mijn plaatsvervangende verdriet voor de bedrogen partner is te hevig.

Liefde komt niet met een levenslange garantie en ik weet best dat er iemand langs kan komen waar je meer om geeft. De wetenschap dat er iemand was gekomen die hem blijkbaar meer te bieden had was nog te accepteren geweest. Het is het voorliegen, iemand niet als vol behandelen, het bedriegen en de ander een complex vanwege ziekelijke jaloezie aanpraten, dat maakt zo'n scheiding zo pijnlijk en traumatisch.

Ik ging mede als "ervaringsdeskundige" aan de gang, maar in bepaalde gevallen werkt die ervaring tegen me.

Ik was mij dit totaal niet bewust toen ik vol goede moed en motivatie begon met de scheidingspraktijk. Maar ik beperk me nu tot de "het boek is uit" scheidingen. Ik hoop dat mijn klanten, net als ik na mijn tweede scheiding, kunnen zeggen: "Het is mooi geweest".

Op die manier hou je allebei de mooie herinneringen aan de goede tijden die er uiteraard ook zijn geweest.

De klanten die zich niet met een "het is ook mooi geweest, maar ik ben blij dat ik dit boek gelezen heb scheiding" melden, verwijs ik door, naar een fantastische collega die de gave heeft in alle gevallen zijn onpartijdigheid te bewaren.

Jammer, maar soms moet je je eigen grenzen kennen.

Naar mijn persoonlijke ervaring is het verschil in de herinneringen aan beide scheidingen dat bij een netjes en respectvol afgehandelde scheiding de goede herinneringen overheersen. In het andere geval domineert de herinnering aan pijn, angst, stress en verdriet.